Ahmad Batebi

مداحان سیاست پیشه

وبسایت البرز گزارشی را از مراسم زیارت عاشورا ، با اجرای حاج منصور ارضی منتشر کرده وبه نقل از وی نوشته است :
رييس دفتر رييس جمهوري؟! يا بنگاه معاملات ملكي داري؟! ، آنهم با آن پرونده اش! و متأسفانه آن آقا(...؟)مي گويد به او كاري نداشته باشيد. ان شاألله من به وقتش همه چيز را خواهم گفت.
ارضی همچنین در بخش دیگری از سخنرانی خود در این مراسم گفته است :
ظهور نزديك است؛ اما كي؟ فقط خدا مي داند و بس. مراقب باشيد كه گول نخوريد. ... ، به عنوان اينكه ظهور نزديك است طوري القا مي كنند كه انگار همين فرداست و مردم را با اين كارها بدبين مي كنند به آقا و ظهور ايشان و اين كار، خواستِ وهابيت است.
این مداح سرشناس در ادامه میافزاید: اینکه میگویند پول يارانه ها مال امام زمان است ، درست نيست. چرا كه اگر زماني اين دولت يا دولت بعد نتوانست يارانه را پرداخت كند، آيا مردم به امام زمان بدبين نمي شوند؟ ...، ديگر چرا اين يارانه ها را به «آقا» نسبت مي دهيد؟ ( پایان نقل قول )
این گفته های حاج منصور ارضی در واکنش به سیاست هایی است که دولت محمود احمدی نژآد در پیش گرفته و اقداماتش را ناشی از اراده و کنترل امام زمان ، پیشوای دوازدهم شیعیان معرفی میکند .
هرچند بسیاری از تحلیل گران پررنگ شدن نقش مداحان در حوزه سیاست و خصوصا عرصه نقد و اعتراض را یکی از نتایج روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژآد میدانند .اما شاید بتوان دورخیز مداحان سیاست پیشه برای ایفای نقشی فراتر روزه خوانی و منبر نشینی ، از سالهای اول اصلاحات دانست .
پیش از انقلاب و همچنینی دهه اول پیروزی آن ، مداحان همچنان در قالب سنتی ، به مصیبت گویی پیشوایان بزرگ دینی و یا تقویت روحیه در سالهای جنگ هشت ساله مشغول بودند . اما یک سال پس از به قدرت رسیدن اصلاح طلبان و خصوصاَ در محرم 1377 این نقش شروع به تغییر کرده ، و مداحان سیاست دوست ، در قالب مصیبت گویان اسلام در خطر اصلاحات پا به عرصه گزاشتند .
در همان سالها از سوی اصلاح طلبان جزئیات طرحی فاش شد ، با عنوان ، طرح غیر علنی محرم ، که مداحان در آن نقش اصلی را ایفا میکردند . به گفته اصلاح طلبان ، این طرح زمینه چینی بود برای جلوگيري از ترويج انديشه هاي اصلاح طلبانه و تخريب برخي چهره های شاخص آن از طریق مساجد، تکايا و حسينيه هاي بزرگ .
عکس العمل دولت اصلاحات در قبال این طرح ، تنها در حد همین افشاگری باقی ماند . اما با گذشت زمان ودر آستانه دیگر انتخابات ها مداحان سياسي فعال شده و با اظهار نظر های سیاسی خود ، خبرساز میشدند . با افزاریش سخنراني هاي سیاسی آنها ، کم کم جنبه های مذهبی و سنتی نوحه و روزه خوانی کمرنگ شده و این موضوع حتی واکنش برخی روحانیون را نیز به دنبال داشت . در همان زمان تعدادی از مراجع تقليد ازجمله آيت الله ناصر مکارم شيرازي در قالب سخنراني های سیاسی واکنش نشان داده و يا صدور بيانيه به استفاده جناحی و سیاسی مداحان از امکانات هیئت های مذهبی انتقاد کردند .

نیز نمايندگان مجلس هفتم نیز ، باوجود گرایش به سوی محافظه کاران ، با ارائه طرحی به نام طرح ساماندهي مداحان تلاش کردند تا تحرکات سیاسی مداحان را محدود تر کنند . هر چند این طرح هیجگاه به عرصه عمل کشیده نشد ، اما در آبان ماه سال 84 حاج منصور ارضی به عنوان یکی از چهره های شاخص جریان مداحان ، نسبت به این گونه اعمال محدودیت ها واکنش نشان داده و گفته بود :
اينکه مي خواهند به مداحان گير بدهند اگر به ما دستور دهند نخوانيد، ديگر نمي خوانيم، اما اگر به مداحان بگوييد اعتصاب کنيد، مداحان هم کار را روي زمين مي گذارند و مجالس شما مي خوابد .
در روزگار اصلاحات دولتمردان و چهره های شخاص اصلاح طلب هيچ گاه از حمله مداحان سیاسی در امان نماند . به عنوان نمونه حاج منصور ارضی درواکنش به خبر احتمال نامزدی عبد الله نوری برای انتخابات همین دوره ریاست جمهوری ، شب 21 ماه رمضان در در مسجد ارک تهران گفته بود :
اگر نوري بخواهد کانديدا شود مي دهيم حسابش را برسند .
اما با بر سرکار آمدن دولت نهم ، حيات سياسي مداحان وارد دوران طلایی جدیدی شد . محمود احمدی نژاد برای مداحان جایگاه ویژه ای قائل بود و آنها را در حوزه های مختلف ، و حتی مسئولیت های اجرایی کشور به بازی گرفت . حاج منصور ارضی در سفرهای استانی رئیس دولت ، به عنوان یکی از اعضای هیآت همراه او را همراهی میکرد ویا احد قدمی ، مداح جوان و داماد خواهر محمود احمدی نژاد ( پروین ) پس از ورود مادرزنش در شورای شهر ، به عنوان مديرکل حراست سازمان شهرداري ها و دهياري هاي کشور انتخاب شد .
مداحان سیاسی در آن روز ها با انتقاد به چهره ها و جریانهای مختلف نظیر محمد باقر قالیباف و حتی مجلس اصولگراي هفتم ، در نهایت با هدف قرار دادن هاشمی رفسنجانی و تخریب وی ، پس از پیروزی در مجلس خبرگان دامنه انتقاد های خود را تا بالا ترین سطوح نظام گسترش دادند .
در آخرین دوره انتخابات ریاست جمهوری و در آخرين ماه محرم پيش از انتخابات سال 88، حاج منصور ارضی در حمایت از محمود احمدی نژاد ، از مداحان خواست تا در خلال سخنانشان از "اتفاقات روز" هم سخن بگويند . وخودش نیز در همان محرم به "نهضت آزادي" حمله کرد و این تشکل سیاسی را از صهيونيست ها هم پست تر خواند .
در نهایت پس از انتخابات بحث انگیز 88 و به حاشیه رانده شدن بسیاری از چهره های اصلاح طلب ،و زندانی شدن منتقد و مخالفها ، مناسب ترین فضا برای حضور تمام قدر مداحان سیاسی فراهم آمده و آنها رسمابا حمله به چهره هایی همچون خاتمي، هاشمي، کروبي ، موسوي برای آنها آرزوي مرگ کردند .
اما این حضور تمام قد ، تنها محدود به ایستادن در مقابل چره های اصلاح طلب و معترض به نتیجه انتخابات نماند . احمدی نژاد هرچند پس از تکیه بر صندلی ریاست دولت ، با اختصاص مبلغ کلان به امور تبلیغات و هیئت های مذهبی ، و همچنین مشارکت دادن مداحان در حوزه های مختلف ، عملا شرایط را برای ابراز وجود آنها فراهم کرد . اما کمک و حمایت محمود احمدی نژاد از مداحان سیاست پیشه ، در نهایت در بازی سیاست مداحان بازی خورده و کار را به جایی رسانید که امروز همانها در مقابل محمود احمدی نژاد استاده اند .
هدف حمله آنها در ابتدا تنها برخی سیاست های محمود احمدی نژاد بود ، اما با گذشت زمان و قدرت گرفتن بیش از پیش آنها و خصوصاَ بروز اختلافات متعدد بین رهبری و رئیس دولت ، نوک پیکان حمله ها به سمت محمود احمدی نژآد چرخیده و به طور مشخص نزدیک ترین فرد به او ، اسفدیار رحیم مشایی ، نشانه گرفت .
پيش ازاین حاج منصور ارضی ، که گه گاه از او با عنوان دبیر کل حزب مداحان یاد میشود ، در مراسم مناجات مسجد ارک خطاب به اسفندیار رحیم مشايي گفته بود : من از همه مي خواهم در اين سحر و در بين مناجات و روضه ها او را دعا کنيد که تغيير کند .
به غیر از حاج منصور ارضی ، سعيد حداديان ديگر مداحا سیاسی ، نیز از مرداد سال 88 مخالف های خود را با سیاست های محمود احمدی نژاد علنی کرده و با تسليت به امت حزب الله ، انتصاب مشائي را به سمت رئيس دفتر رئيس اشتباه خواند . وی بعد ها با شدت بخشیدن به حملات خود ، گفته بود:
حرف هاي نهضت آزادي و سازمان مجاهدين خلق(منافقين) از دفتر احمدي نژاد شنيده مي شود. حاج سعید حدادیان در جایی دیگر از رحیم‌مشایی به صراحت با عنوان «عورت احمدی‌نژاد» یاد کرده‌ بود .( فایل صوتی )
این انتقاد ها گه گاه از سوی وبسایت های نزدیک به رحیم مشایی مرود پاسخ و یا توضیح قرار میگرفت . اما قدرت مداحان سیاسی امروز آنقدر زیاد است که حتی رئیس دفتر محمود احمدی نژآد نیز نمیتواند بی محابا به آب بزند .
مهمترین پایگاه‌های اصلی این مداحان سیاسی و به طور مشخص حاج منصور ارضی شهرری، چهار راه مخبر‌الدوله (صنف لباس فروش‌ها) و مسجد ارک تهران است.
سعید حدادیان از شاگردان و نزدیکان حاج منصور ارضی فعالیت‌های مذهبی و سیاسی‌اش را در سال‌های اخیر را در دانشگاه تهران گسترش داده است. او مسئول دفتر ادبیات و هنر نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه تهران است. پایگاه اصلی سعید حدادیان هیات محبان حضرت زهرا در مسجدی به نام امام حسن مجتبی است.

از دیگر مداحانی که قائل به دخالت مداحان در مسائل سیاسی هستند میتوان به حسین سازور ( مقر چکش طلا در میدان خراسان ) ، حسین سیب سرخی ، محمود کریمی ، روح‌الله بهمنی ، محسن طاهری ، غلامرضا سازگار ، مهدی سلحشور ، مجید زادشیر، احمد زین‌العابدین و عباس حیدرزاده اشاره کرد .
سایت یا وبلاگ مشخصی که مربوط به فعالیت‌‌های سیاسی این مداحان باشد تقریبا وجود ندارد، اما مهمترین تارنمای مداحان مذهبی و سیاسی ، وب‌سایت هیات رزمندگان اسلام است که از سال ۱۳۸۶ با هدف جهاد مقدس دینی و اعتقادی فعالیت میکند .
هیات رزمندگان اسلام در حال حاضر در بسیاری از شهر‌های کشور (۵۵ شهر ) شعبه دارد و برخی از این شعبات نیز دارای سایت اینترنتی هستند.
از مهمترین هیات‌های سیاسی میتوان به هیات محبان حضرت زهرا (۱۳۷۳) ، مستقر در ناحیه بسیج مقاوت غرب تهران در محل کارخانه پارس الکتریک اشاره کرد که هم اکنون زیر نظر سعید حدادیان فعالیت مکیند .
هیات رایه‌العباس و یا همان هیات رزمندگان شمیرانات ، سومین هیات تحت پوشش هیات رزمندگان اسلام است که از سال ۱۳۷۷ فعالیت خود را آغاز کرده و مسدولیت هدایت آن را محمود کریمی دیگر مداحان سیاسی بر عهده داد .
هیات فاطمیون ( ۱۳۷۷ ) در قم با زمینه فعالیتهای هفتگی و با مدیریت مرتضی آقا تهرانی و مداحی مهدی سلحشور دیگر هیآت سیاسی از این دست است .
هیات مکتب الزهرا با مداحی محمدرضا طاهری و هیات الرضا با مداحی عبدالرضا هلالی هم اخیرا به این جمع پیوسته اند .


scroll back to top
Ahmad Batebi
Ahmad Batebi